UniBrick gaat de wereld veroveren

Er is wereldwijd een enorme behoefte aan betaalbare woningen en er is een enorme berg plastic afval op deze planeet. Frans Taminiau kwam op het idee om met een bouwblok de plastic vervuiling én het tekort aan betaalbare goede huizen in ontwikkelingsgebieden op te lossen. Met deze innovatie, de UniBrick, heeft hij de NENnovation Awards 2021 gewonnen in de categorie Start-ups/scale-ups. De redactie is benieuwd naar het verhaal achter UniBrick.

Hoe ben je op het idee gekomen?

‘In 2018 werd ik benaderd door Rushabh Chheda, hij studeerde aan de faculteit Bouwkunde aan de TU Delft. Tijdens zijn afstuderen werkte hij een plan uit voor betaalbare woningen in ontwikkelingslanden. Plastic is ‘dirtcheap’ en overal verkrijgbaar en leek dus ideaal. Ik zelf ben al sinds 2014 bezig met plastic recycling. Rushabh benaderde mij om een prototype van zijn bouwblok te maken en zo geschiedde. Onze visies sloten naadloos op elkaar aan.’

Welke stappen hebben jullie vervolgens gezet om uitvoering aan het idee te geven?

‘In de werkplaats hebben we meerdere prototypes gemaakt, waarmee zowel de vorm als de productie in de basis op haalbaarheid en schaalbaarheid ontwikkeld kon worden. Daarnaast hebben we verschillende competities en subsidies aangeschreven voor publiciteit, erkenning en budget. Denk aan TEDxDelft, daar werden we winnaar in 2019, What Design Can Do, Monshot 2019 en SBIR in 2020. Met SBIR zijn we toen naar Ghana geweest, waar we zeer waardevolle ervaringen en contacten hebben opgedaan. Bij NEN werken we op dit moment mee aan een NEN-spec, een snelle afspraak met richtlijnen en eisen.’

Waar liep je tegenaan tijdens de ontwikkeling van de UniBrick?

‘Met name de hoeveelheid werk dat gedaan moet worden, is onmogelijk groot en in een klein team simpelweg niet te doen. Het dwingt je te kiezen wat je wel doet en wat niet. Goed overleg met verschillende adviseurs maakt de keuze wat zelf te doen makkelijker. Bovendien zijn er ook gewoon experts die je werk uit handen kunnen nemen. Dit is duidelijk ook gebleken tijdens de ontwikkeling van de NEN-spec. De wereld van normen lijkt niet moeilijk, maar om het juist op papier te krijgen, en vooral in harmonie met bestaande normen, is echt een ander verhaal!’

Had je verwacht dat je de NENnovation Award in de wacht zou slepen?

‘Ik vond natuurlijk wel dat ik een goed verhaal had. Het is een project waarin normalisatie een belangrijk aspect is voor opschaling. We willen de productie niet in eigen beheer doen, maar juist via lokale franchisenemers. Zij hebben het beste zicht op hoe lokaal de hazen lopen en we creëren zo ook lokaal werk. Bij decentrale productie is kwaliteitsborging heel belangrijk, er gaan immers mensen wonen in de UniBrick huizen, dus onze bricks moeten ook doen wat we beloven.

Maar concurrenten had ook allemaal een goed verhaal. Dat de jury dan toch voor jou kiest en vooral, zo was te lezen in het rapport, die zaken eruit pakt die wij ook belangrijk vinden, is gewoon een hele mooie erkenning!’

'Ons ultieme doel is om tegen 2035 een miljoen huizen gebouwd te hebben.’

Frans Taminiau, UniBrick

Wat missen jullie of hebben jullie nodig?

‘Een eenvoudige vraag, maar niet met één simpel antwoord. Los van een aanvulling op het team, de nodige financiering en het overbruggen van wat technische kinderziektes, gaat het naar de praktijk brengen van het theoretische model van UniBrick nog voor veel hoofdbrekens zorgen.

Een genormaliseerd systeem schept vertrouwen, maar daarmee zijn de uitdagingen nog niet weggenomen. Hoe borgen we de kwaliteit in de lokale setting? Hoe kunnen we die kwaliteit laten testen en monitoren? Hoe introduceren we een nieuw bouwmateriaal in een vaak conservatieve markt? We zullen nog veel moeten leren over het uiteindelijke recept van het materiaal voor de UniBricks. Dit willen we met zo min mogelijk extra ingekochte additieven maken en met zo veel mogelijk lokaal verkrijgbaar materiaal. Ook kunnen diverse details nog verder geoptimaliseerd worden, denk aan het dak, vloeren of een vervanging voor de relatief dure draadeinden.’

Welke maatschappelijke impact wil je ermee maken?

‘UniBrick richt zich op een kwalitatief goed huis voor een betaalbare prijs, zo’n 30% onder de gangbare prijs, én op het opruimen van de lokale omgeving. Door de kosten van fatsoenlijke woningen, zijn veel mensen een te groot deel van hun inkomen kwijt aan een huis. Dit inkomen kunnen zij bijvoorbeeld niet uitgeven aan scholing van hun kinderen. Daarnaast zijn woningen niet altijd even goed gebouwd en ligt de levenskwaliteit daardoor lager. Levenskwaliteit wordt ook beïnvloed door zwerfafval. Niet zelden worden wijken leeggeruimd voor dure appartementen. Mensen voelen zich tweederangs burgers en dat gevoel sijpelt diep door in de ‘communities’. Als we mensen zelf hun huizen kunnen laten bouwen en ook zelf daarmee hun omgeving laten vormgeven, hopen we weer iets van zelfvertrouwen terug te brengen en misschien de neerwaartse spiraal te doorbreken.’

Wat zou het gemakkelijker maken om overal in de wereld met UniBricks te kunnen bouwen?

‘Belangrijk voor een start in een nieuwe markt is toch ook een soort kruiwagen of in ieder geval een startpunt waar je makkelijk je eerste stappen kunt zetten. Denk aan partijen die de lokale regels goed kennen. Die je er doorheen loodsen of die je dicht bij de materiaalbron en bij communities brengt, waar de huizen gewild zijn. Dat zal in alle landen een uitdaging zijn.’

Wat zijn de plannen van UniBrick de komende jaren?

‘Op dit moment werken we aan een mal, waarmee we de eerste grote UniBricks gaan maken, de maat die we altijd voor ogen hadden. Deze bricks gebruiken we voor een pilotgebouw in The Green Village, een testlocatie op de campus van de TU Delft. Dit gebouw gaat een jaar lang in weer en wind staan om te zien hoe het systeem zich houdt. Parallel hieraan zal materiaalonderzoek gedaan worden, onder andere met het Microlab van de faculteit Civiele Techniek en Geodesie.

Met deze kennis wordt een UniBrick gemaakt waarmee met vertrouwen gebouwd kan worden. We zijn nu in gesprek om een productielijn in Zuid-Amerika op te zetten. Daar testen en optimaliseren we dan het productiesysteem en het bouwen in de praktijk. Als dat goed uitpakt, kunnen we opschalen. In het begin zullen we zelf nog veel betrokken zijn, maar na verloop van tijd zullen we ook dat steeds verder loslaten. Het doel is uiteindelijk een ‘beweging’ te creëren waar wij zelf geen sturing aan hoeven te geven. Dan kunnen we ons concentreren op het verder innoveren: kunnen we bijvoorbeeld het ontwerp van de huizen digitaliseren en direct koppelen aan de productie? Waarom zouden wij ons beperken tot het verbeteren van woningen, als we daarna ook kunnen zorgen voor zonne-energie, regenwateropvang, schone kooksystemen en helpen met het opzetten van collectieve systemen als broodfondsachtige verzekeringen. We hoeven het niet eens allemaal zelf uit te vinden, we kunnen ook bijdragen aan goede ideeën van bewoners.’

NEN-spec voor nieuw type 'standaard' bouwsteen

Tijdens de ontwikkeling van de UniBrick heeft Frans Taminiau in samenwerking met NEN uitgezocht met welke normen zij te maken hebben en aan welke eisen de UniBrick moeten voldoen. Tijdens deze zocktocht heeft hij gebruik gemaakt van de webtool Innovatie & Normalisatie en gezocht in de normcollectie van NEN Connect. Vervolgens hebben zij via de webtool een boosterscan ingevuld. Daaruit kwam naar voren dat met de UniBrick ‘de standaard kan worden gezet’ voor het stimuleren van de toepassing van niet alleen gerecycled plastic, maar ook van andere biobased materialen die hun gang naar de markt moeilijk kunnen vinden. In een specifieke norm (NEN-spec) worden op dit moment de unieke dimensies vastgelegd evenals de eisen die voor diverse toepassingen van deze bouwsteen aan de materialen worden gesteld. Wanneer leveranciers bouwstenen ontwikkelen van gerecycled of biobased materiaal conform de NEN-spec en kunnen aantonen dat zij aan de eisen van de NEN-spec voldoen, ontstaat er een markt voor dit type ‘standaard’ bouwsteen.

Over de NENnovation Awards

Door middel van innovatie kunnen we vooruit. Door het gebruik van normen in innovaties, wordt de slagingskans van productenn nóg groter. Met de NENnovation Awards stimuleren we het gebruik van normen in een innovatie.

De winnaars winnen praktische hulp bij de toepassing van normen. Naast de 'award' en de promotie die NEN biedt op diverse kanalen en in het grote netwerk van NEN, winnen zij per categorie verschillende prijzen. Meer weten over de NENnovation Award en volgend jaar deelnemen? Neem een kijkje op nen.nl/nennovationawards.

Deel dit artikel