ACTUEEL


Voor iedereen een gezonde werkplek thuis

Door de COVID-19 crisis en getroffen maatregelen is thuiswerken de norm geworden. Meetings en trainingen vinden voornamelijk online plaats. Dat betekent meer en meer beeldschermuren. Deze manier van werken heeft ongetwijfeld invloed op onze toekomstige manier van werken. Dus hoe zorg je voor een arboverantwoorde plek thuis? Twee leden van de normcommissie ‘Kantoormeubelen’ en beide ergonoom van beroep, Renate de Bruin en Bas van der Doelen, leggen het uit.

Op kantoor is de werkplek vaak ingericht volgens de Arborichtlijnen. Thuis is dat vaak thuis niet het geval. Op kantoor voldoen een bureau en bureaustoelen aan normen en richtlijnen voor kantoormeubilair. Dit gaat om de normen NEN-EN 1335, NPR 1813 en NEN-EN 527.

Veel werknemers werken nu, zo goed en zo kwaad als het gaat, gewoon aan de eettafel met bijpassende stoel. Dit brengt veel negatieve neveneffecten met zich mee. Er ontstaan rug- en nekklachten, maar ook vermoeide ogen is een gevolg na een dag beeldschermwerk. De inrichting van het kantoor naar huis halen is veelal geen werkbare oplossing. Niet iedereen heeft de ruimte voor een extra tafel en stoel. Hoe maak je thuis toch een ergonomisch verantwoorde werkplek? En wanneer is het wellicht toch wél verstandig om thuis wat extra ruimte te maken voor een goede bureaustoel? Lees hier de gehele whitepaper.

Arborichtlijnen

De werkplek thuis moet in principe voldoen aan dezelfde richtlijnen als een werkplek op kantoor. Volgens de Arbowet heeft de werkgever namelijk een ‘zorgplicht’. Dit wil zeggen dat de werkgever moet zorgen voor een gezonde en veilige werkplek voor de werknemer en voor een inrichting van de werkplek die aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemer is aangepast. Het gaat dan om de gezondheid van werknemers in brede zin, dus ook wat betreft de psychosociale kant. Dat de COVID-19 crisis en de maatregel ‘zoveel mogelijk thuiswerken’ op sociaal gebied voor veel werknemers zeer ingrijpende gevolgen heeft, is duidelijk. ‘Wij geven nu onze visie op op de lichamelijke aspecten van het thuiswerken. Waar moet je aan denken en hoe is de thuiswerkplek in ‘fysieke zin’ passend?’.

Een probleem voor de werkgever in deze tijd is dat de thuiswerkplekken van de werknemers niet bekend zijn en dus niet weet of die ‘passend’ zijn. Passend wil zeggen of de werkplek voldoet aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemer en de aard van het werk dat hij of zij doet. Heeft een werknemer klachten? Ga dan vooral zelf na of de plek waar gewerkt wordt, past bij de werkzaamheden die worden gedaan. Vervolgens kan er een overleg plaatsvinden met de werkgever wat er nodig is in een thuissituatie een gezonde werkplek te maken. Geen klachten? Controleer toch of het meubilair goed bij het lichaam past. Want voorkómen is ten slotte altijd beter dan genezen.

Wat is een gezonde werkplekinrichting?

De basisgedachte achter ‘een gezonde (of ergonomische) werkplekinrichting’ is dat deze het lichaam voldoende ondersteuning biedt. Dit zorgt ervoor dat de krachten die op het lichaam werken zo min mogelijk spierspanning leveren in het lichaam en tegelijkertijd zoveel mogelijk ruimte bieden voor beweging en afwisselen van de lichaamshouding. Op die manier kan het lichaam zich weer goed herstellen.

Bij het zitten en werken aan een tafel zijn er vier vlakken waar het lichaam steun krijgt: de vloer (voeten), de stoelzitting (bovenbeen en billen), de rugleuning (holling van de rug) en de tafel/armsteunen (de onderarmen). De persoonlijke lichaamsafmetingen bepalen waar die steunvlakken zich in een ideale situatie zouden moeten bevinden. Zo bepaalt bijvoorbeeld de lengte van de onderbenen (en eventueel de hoogte van je schoenzolen) hoe hoog de zitting van een stoel moet zijn en bepaalt de hoogte van de elleboog hoe hoog het werkblad van je tafel moet zijn.

Wat zijn de grootste problemen bij werken aan de keukentafel?

In de thuissituatie staat vaak meubilair dat een vaste vorm heeft. De hoogte en diepte van een zitting kunnen vaak niet aangepast worden. Dat is anders bij bureaustoelen. Die zijn flexibeler in de zithoogte en kunnen vaak aangepast worden. Bureaustoelen die voldoen aan de normen (NEN-EN 1335 of de speciaal op de lange Nederlanders aangepaste NPR 1813) kunnen zelfs op allerlei manieren passend gemaakt worden voor verschillende lichaamsmaten. Het bereik van de instelmogelijkheden is daarbij zo gekozen dat ze geschikt zijn voor een groot deel van de bevolking. Dat is handig voor een werkgever, want deze weet zo zeker dat veel werknemers – mits die hun stoel op hun lichaam afstellen- een goed passende stoel hebben.

Werkzaam aan meubilair dat niet van vorm te veranderen is? Is dat erg? De meeste mensen zitten tenslotte dagelijks op hun eetkamerstoel aan de keukentafel en hebben geen centje pijn. Wat zijn dan naar verwachting de problemen die worden ervaren als deze plek ook wordt gebruikt voor beeldschermwerk voor langere tijd?

Over het algemeen geldt dat in een stoel-tafel combinatie die niet goed past bij je lichaamsafmetingen de armen meestal niet goed ondersteund worden. Dit heeft als gevolg dat iemand na een langere tijd werken pijn in de schouders en/of nek krijgt. Wanneer het beeldscherm erg laag staat, iets dat bij het gebruik van laptops vaak het geval is, zal het hoofd meer voorovergebogen moeten worden om het scherm te zien. Deze houding geeft een grotere belasting op de nekspieren en kan na een tijdje pijn in de nek veroorzaken. Tot slot kan het zitten op een stoel die te laag is na een lange dag werken leiden tot klachten in de onderrug.

Tot slot

Naast de stoel, tafel en scherm zijn er natuurlijk nog een groot aantal andere factoren die direct of indirect van invloed zijn op een gezonde werkplek. Een slechte akoestiek van de ruimte en/of veel storende geluiden in de werkomgeving is onprettig en kan ongemerkt een nadelige invloed op de houding hebben.

Soms zijn zaken eenvoudig te verhelpen, bijvoorbeeld door de tafel net even anders neer te zetten of een raam te bekleden. Soms is dat minder eenvoudig. Zo hebben we het in dit artikel bijvoorbeeld steeds gehad over ‘de grootste groep’ Nederlanders, verwijzend naar de maten voor de P5 kleine vrouw of P95 lange man. De normen voor kantoormeubilair zijn ontworpen met deze grenzen als uitgangspunt. Heel lange of heel kleine mensen óf mensen met zwaar overwicht vallen hier buiten. In deze gevallen kan speciaal aangepast meubilair nodig zijn. In deze gevallen kan speciaal aangepast meubilair nodig zijn.

Maar hoe zorg je nu voor een goede en gezonde thuiswerkplek? Lees het in de whitepaper!

Whitepaper

Meer weten over een goede en gezonde thuiswerkplek en waar je op moet letten bij het inrichten? Lees de online whitepaper, geschreven door ergonomen, Renate de Bruin en Bas van der Doelen (beide lid van de normcommissie ‘Kantoormeubelen’).