Verkeersborden van rijstvlies voor verduurzaming in het Nederlandse landschap

Onderzoeken, je vastklampen aan een gedachte en durven innoveren. Dat is wat Rolf Lebbink, algemeen directeur bij Textline, heeft gedaan. Textline wilde een slag maken in de verduurzaming van verkeersborden. En dat is gelukt. Een rijstvlies verkeersbord. Met dit product wonnen ze de NENnovation Award 2020 in de categorie start-ups. Wij spraken met hem over de gedachte achter deze innovatie.

Textline is een sign bedrijf en bestaat meer dan dertig jaar. Het is van origine een outdoor reclamebedrijf. Ze maken gevelreclames, lichtreclames en voertuigreclames. Dat begon dus met outdoor reclame, maar gedurende de jaren zijn ze ook meer naar ‘binnen’ gegaan. Denk aan decoratie van wanden en de aankleding van kantoren. Textline onderscheidt zich in de markt door ‘outside-the-box’ te denken. Volgens Lebbink houden ze de markt scherp in de gaten: ‘We willen geen standaard producten van schappen halen. We kijken in de markt wat er mist, hoe de gevestigde hierop anticipeert en wat ze daarbij vergeten. Wij vullen aan en proberen altijd nieuwe dingen te bedenken en dat lukt aardig! Een mooi voorbeeld hiervan is dus het rijstvlies verkeersbord.‘

Hoe is het idee voor de ontwikkeling van een rijstvlies verkeersbord ontstaan?

Verduurzaming is een hot item en komt steeds meer en hoger op de agenda te staan. We beseften bij Textline dat het aluminium verkeersbord een van de meest milieu onvriendelijke metalen is. En dat product moeten we juist steeds minder gaan gebruiken. De essentie om te verduurzamen is om minder grondstoffen te gebruiken en een alternatief voor te verzinnen. Toen ontdekte ik dat de gevestigde orde met een bamboe bord kwam als alternatief. Daar werd veel positieve aandacht aan gegeven. Ik heb me in het product verdiept en kwam erachter dat het niet de beste oplossing was voor verduurzaming. Bamboe wordt geteeld. Het nadeel daarvan is dat daar ruimte voor nodig is. En om ruimte te creëren, moeten er bijvoorbeeld bossen gekapt worden. Daarbij is bamboe inmiddels een heel populair product. De teelt van bamboeplantages rukt snel op. Dat kan ten koste gaan van bossen maar ook rijstvelden. Bamboe levert namelijk meer op dan rijst. Een ander nadeel is dat bamboe een houtmateriaal is. En hout vraagt om onderhoud. Als je een bamboe bord wil maken, moet er hars gebruikt. Dit product zorgt er namelijk voor dat het materiaal bij elkaar komt. En hars is niet zo milieuvriendelijk. Nog een nadeel is dat een houten bamboebord kan gaan schimmelen en het trekt alg aan. Het gaat dus niet zo lang mee als men zou willen. En een laatste punt is dat het niet recyclebaar is. Je kunt het bord verbranden, maar niet hergebruiken.

Ik was ervan overtuigd dat dit beter kon! Daarom ben ik op zoek gegaan naar een alternatief en stuitte ik op een materiaal wat wordt gebruikt voor gevelbekleding. Deze gevelbekleding was gemaakt van rijstvlies. Deze gevelbekleding had alle invloeden van buiten doorstaan. Daarbij had het materiaal een garantie van tachtig jaar. Dit komt omdat er geen rottingsproces plaatsvindt en schimmel geen kans heeft. Toen heb ik gekeken of we dit konden toepassen op verkeersborden. Dat proces is relatief snel gegaan. Om het product op te markt te krijgen, is het van belang om NEN-normen te gebruiken. Een Notified Body, in dit geval KIWA, heeft ons product gekeurd. Het lastige was dat de NEN-normen die wij moesten toepassen, gebaseerd waren op aluminium. Gelukkig was NEN daar flexibel in. Die beseft zich als je niet flexibel bent in dit soort gevallen, je als ondernemer niet kunt innoveren. Inmiddels hebben we groen licht en hebben we het verplichte certificaat ontvangen.

Wat zijn de grote pluspunten van zilvervliesjes?

Het zilvervliesje heeft in de natuur een functie. Het beschermt de rijskorrel tegen vocht, rotting en schimmel. Het heeft een waterafstotende werking. Dat is een goede basis. Dat vliesje is een materiaal wat een afvalproduct is van de voedselketen. Rijst is het meest gegeten voedsel in de wereld en het wordt voor 90% niet benut. Dat is doodzonde. Om een verkeersbord van die vliesjes te maken is het nodig om een chemische reactie te laten ontstaan. Door de vliesjes te combineren met minimale hoeveelheid minerale olie en steenzout, en dit te verwarmen, ontstaat er een zogenaamde termoplast. Deze emulsie wordt gedroogd. En dan heb je een plaat! Het unieke is dat het bord weer vermaalt wordt als het vervangen moet worden. Deze stoffen worden dan weer hergebruikt om een nieuw bord van te maken, het is dus circulair op productniveau. Dit trekken we door in andere productieprossen. Als we bijvoorbeeld een bord vrezen, dan is er altijd restmateriaal aanwezig. Dat wordt opgehaald door onze fabrikant en maakt daar weer een nieuwe plaat van. En dan is de cirkel rond.

Waarom vindt Textline het zo belangrijk om deze circulaire gedachte in het hele productieproces door te trekken?

Dat is echt een proces. Ik zal eerlijk zijn, er zit ook een commerciële kant aan. Daar ben ik ondernemer voor. Maar gedurende dat proces gaat het aan je kleven. Dan wil je dat het plaatje klopt. We gaan nog een stapje verder met onze rijstvlies verkeersborden. Er zit namelijk een folie over de verkeersborden heen. Ik wilde ervoor zorgen dat ook de folie op een of andere manier hergebruikt kan worden. Een recycling bedrijf zorgt er nu voor dat de folie die wij niet meer gebruiken, worden ingezet voor het maken van bijvoorbeeld rubber handschoenen of laarzen. Levert dat direct iets voor ons op? Nee, maar wel voor het milieu en we willen een voorbeeld zijn voor anderen.

Zijn er naast verkeersborden ook andere producten in het landschap die van zilvervlies gemaakt kunnen worden?

Zeker! We gebruiken het materiaal inmiddels voor grote projectborden, ideaal voor duurzame bouwprojecten en momenteel ontwikkelen we een makelaarsbord volledig samengesteld uit rijstvlies. En er zullen absoluut nog veel meer toepassingen volgen.

'We kunnen anderen hopelijk inspireren om ook ‘outside-the-box te denken en niet bang te zijn voor blokkades in het proces. Want als je daar tegenaan loopt, zijn instanties vaak bereid om daarin mee te denken.'

Rolf Lebbink, algemeen directeur bij Textline

Het rijstvlies verkeersbord is een prachtig voorbeeld van de combinatie innoveren, verduurzamen en de borging van kwaliteit. Daarom hebben jullie de NENnovation Award gewonnen. Wat heeft dit jullie gebracht?

Het is erkenning voor het product. We zijn er zelf erg trots op, maar het is belangrijk dat andere partijen dit ook ondertekenen. We kunnen anderen hopelijk inspireren om ook ‘outside-the-box' te denken en niet bang te zijn voor blokkades in het proces. Want als je daar tegenaan loopt, zijn instanties vaak bereid om daarin mee te denken. En we hebben natuurlijk een mooie award gewonnen. Die staat te prijken in de showroom!