ACHTERGROND


Grootste risico’s rondom online shopping

Online shopping is niet meer weg te denken uit ons leven, maar in werkelijkheid doen we dit pas enkele jaren. Pas in de jaren ’90 van de vorige eeuw kochten we voor het eerst iets online. De digitalisering heeft geleid tot een versnelling in het online shoppen. Steeds vaker kiezen Europeanen ervoor om een product of dienst te bestellen uit derde landen. Het is vaak goedkoop, maar niet altijd een goede koop!

De Commissie voor Consumentenaangelegenheden (CCA) van de SER heeft een adviesaanvraag over directe import van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, Mona Keijzer ontvangen. Normalisatie heeft een belangrijke rol om de risico’s van online shopping op internationaal gebied in te perken. Daarnaast kan CE-markering ervoor zorgen dat de veiligheid en kwaliteit van producten en diensten wordt geborgd. Wat zijn de risico’s van online shopping en wat is de rol van normen bij veilig online shopping?

CE-markering

CE-markering is een keurmerk wat vaak te vinden is op producten. Deze markering wordt op uiteenlopende producten geplaatst zoals speelgoed, machines en verpakking van pleisters. Deze producten worden regelmatig uit de handel gehaald omdat deze niet veilig zijn. En het vreemde is: deze producten bevatten vaak een CE-markering. Een CE-markering wordt helaas door kwaadwillige handelaars soms onterecht op producten aangebracht. Daardoor biedt het geen volledige garantie voor veiligheid producten.

CE betekent Conformité Européenne, wat vertaald Europese Richtlijn is. Het China Export-logo lijkt enorm veel op het logo van CE-markering. Dat is lastig te onderscheiden voor de consument. Het wordt ons als consument dus best lastig gemaakt. Hoe kan de consument weten of een product veilig is en voldoet aan de Europese wetgeving? Erik Simmers, Quality Assurance Manager/Compliance manager bij SES-Nederland BV, is voorzitter van de normcommissie ‘Veiligheid van Speelgoed’. Hij vertelt: ‘Het valt en staat in mijn ogen in dit geval allemaal met duidelijke regelgeving voor online platforms en goed markttoezicht. De consumentenveiligheid is er het meest bij gebaat als het verboden wordt voor online platforms om non-compliant producten te verkopen en ze aan dezelfde eisen moeten voldoen die voor een normale importeur gelden. Hiervoor moeten een aantal ‘mazen’ in de wet worden gesloten. Daarnaast moet er voldoende capaciteit en kennis zijn bij de markttoezicht autoriteiten, zodat zij adequaat kunnen handhaven en sancties kunnen opleggen wanneer er een overtreding wordt begaan.

Normcommissie Veiligheid van speelgoed

Er worden op Europees en nationaal normen ontwikkeld die de veiligheid van online shopping borgen. ‘De Nederlandse normcommissie fungeert als schaduwcommissie. We volgen de werkzaamheden binnen het Europese standaardiseringswerk van CEN TC 52 (Safety of toys). Veel van onze leden zijn namens NEN actief in een of meer van de werkgroepen van deze TC. Daarnaast volgen we de werkzaamheden op globaal niveau binnen ISO TC 181.’, aldus Simmers.

De normen die door de normcommissie worden ontwikkeld beslaan alle gebieden waar risico’s uit kunnen voortvloeien tijdens of na het gebruik van speelgoed. Ieder deel bevat naast eisen en/of limietwaarden, ook testmethodieken en waarschuwingen die op verpakkingen en handleidingen dienen te worden vermeld. De normen met betrekking tot de veiligheid van speelgoed zijn ondergebracht in de EN 71-reeks. Sinds in 2011 de Europese Toy Safety Directive (TSD) van kracht werd, zijn de meeste speelgoednormen geharmoniseerd op Europees niveau. De EN 71-reeks bevat inmiddels tien geharmoniseerde normen.

Grootste risico’s voor online shopping

Erik vertelt wat volgens de normcommissie de grootste risico’s zijn met betrekking tot online shopping: ‘De risico’s die wij zien verschillen niet zoveel van wat er de afgelopen tijd in de media is verschenen. De Toy Safety Directive (TSD) stelt eisen aan alle marktpartijen binnen Europa. Een importeur die speelgoed importeert van buiten de EU moet kunnen aantonen dat het speelgoed voldoet aan de eisen uit de TSD en dus ook aan de normen uit de EN 71-reeks. De markttoezichthouders kunnen hierop controleren en handhaven. Als je een product van buiten de EU bij een Europese webshop koopt, dan is deze webshop de importeur en zou je ervan uit moeten kunnen gaan dat het product voldoet aan de eisen die binnen Europa gelden. Helaas is het online vaak erg ondoorzichtig voor een consument of de webshop waar een product gekocht wordt, een Europese of bijvoorbeeld Aziatische is. Als het een ‘niet Europese’ webshop is, is de consument dus per definitie zelf de importeur en is er geen enkele controle of het product voldoet of niet. Daarnaast zijn er momenteel een aantal online platforms die zich erachter verschuilen dat zij slechts de verkoop ‘faciliteren’. Ofwel, de verkoper en de klant met elkaar in contact brengen. Je denkt dan veilig bij een Europese webshop te kopen, maar koopt bij wijze van spreken iets uit een obscure garagebox in China. Vaak merk je als consument zoiets pas op het moment dat het product wordt bezorgd. De stroom aan ‘non-compliant’ producten die op deze manier de Europese markt overstroomt is enorm. Met alle risico’s voor de consument en daarop volgende negatieve uitstraling op de speelgoedbranche tot gevolg.'

Ontwikkelingen binnen de normcommissie

De normcommissie houdt zich met verschillende onderwerpen bezig met betrekking tot veiligheid van speelgoed. Maar welke onderwerpen worden er de komende tijd opgepakt in de normcommissie? ‘Zoals de meeste normcommissies hebben ook wij te maken met het nieuwe standardization request. De definitieve versie hiervan wordt voor CEN TC 52 begin 2021 verwacht. Werk dat hieruit zal voortvloeien, zal in ieder geval werk aan testmethodieken voor een aantal chemicaliën, waarvoor in appendix C van de TSD een restrictie geldt, omvatten. Dit zal zoals het er nu uitziet EN71-15 t/m 19 tot gevolg hebben. Daarnaast is er een aantal amendementen en een herziening van een van de standaarden voorzien en wordt er momenteel door leden uit de commissie hard gewerkt aan een beter reproduceerbare meetmethode om de snelheid van projectielen te meten’, aldus Simmers.

Meer informatie

Meer informatie over de normcommissie ‘Veiligheid van speelgoed’? Neem contact op met Hein Goeyens, afc@nen.nl.