Over grenzen en ego heen: innovatie op systeemniveau

Hoe kunnen we vanuit NEN bijdragen aan een klimaat waarin ondernemers sneller kunnen groeien? We vroegen het aan onze stakeholders. Grote en kleine organisaties die bepalend zijn voor het Nederlandse ondernemersklimaat. Femke Aarts, directeur NEN, blikt met ons terug op twee bijzondere rondetafelgesprekken die zij voor de zomer begeleid heeft. Tijdens de eerste rondetafel lag de focus op het groeivermogen en innovatiebeleid in Nederland, de tweede rondetafel ging in op regionale groeikracht en opschaling.

‘Nederland doet het op vlak van innovatie "best goed", maar is nog niet het top ecosysteem zoals we dat zien in andere landen’, zegt Femke Aarts. ‘Hoe kunnen we een klimaat scheppen van waaruit ondernemers sneller kunnen groeien? Om deze vraag te beantwoorden moeten we eerst kijken naar de huidige belemmeringen in het systeem. Hoe kijkt men vanuit zijn eigen rol en functie naar de werking van het huidige ecosysteem?

NEN als initiatiefnemer

Femke stelt dat Nederland voor grote maatschappelijke uitdagingen staat. ‘De urgentie om deze opgaves snel en efficient aan te pakken dwingt tot innovatie en nieuwe manieren van samenwerken. Er gebeurt veel, maar het kan en moet beter.’ Op de vraag waarom juist NEN het initiatief tot deze rondetafelgesprekken genomen, heeft antwoord Femke: ’Verbindingen leggen, mensen bij elkaar brengen, kennis en kunde delen en concensus bereiken, zijn kernactiviteiten van NEN. Daar waar ambitie is en publiek/private belangen elkaar raken, komt NEN als procesbegeleider het beste tot haar recht.’

'Het uitdagende aan gespreksleider zijn, is om je tafelgasten te laten zeggen wat ze echt vinden zodat helder is waar iedereen staat.’

Kijkt NEN ook naar zichzelf?

‘Het uitdagende aan gespreksleider zijn, is om je tafelgasten te laten zeggen wat ze echt vinden zodat helder is waar iedereen staat. Dit biedt niet alleen inzicht maar ook concrete aanknopingspunten om samen die maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.’ Femke geeft aan aangenaam verrast te zijn door de openheid waarmee men met elkaar in gesprek ging. ‘De urgentie die alle tafelgasten uitspraken om het nationale en regionale innovatiebeleid effectiever te maken leidde tot een gedeeld gevoel van verantwoordelijkheid. Hierin zit verpakt dat iedere partij, ook NEN, kritisch naar eigen rol en handelen wil kijken, en bereid is om meer, minder, of anders te doen als dat het ecosysteem naar een hoger plan kan tillen.’

Wat is die rol van NEN dan precies?

Femke: ’NEN en normalisatie zijn nauw verbonden met innovatie, zowel op systeemniveau als op proces- en productniveau. Succesvolle innovatie vraagt namelijk om aandacht voor technologische, economische, maatschappelijke en duurzame aspecten en daarmee betrokkenheid van meerdere stakeholders. Aspecten als kwaliteit, prestaties, veiligheid, duurzaamheid, interoperabiliteit, werkwijze, etc. zijn in veel gevallen herleidbaar tot specifieke afspraken die nationaal of internationaal ontwikkeld zijn. Dat maakt normalisatie een effectief instrument om vertrouwen in en acceptatie van innovaties te vergroten en daarmee opschaling te bevorderen. Daarbij is NEN onbetwist en onafhankelijk. Daarnaast bieden wij met een relevant netwerk de toegangspoort tot internationale normalisatie.’

Wat is volgens de deelnemers het struikelblok?

Terugkijkend op de rondetafelgesprekken benoemt Femke een aantal centrale punten. ‘Nationaal is volgens de deelnemers verbetering nodig op vlak van prioriteitstelling, samenwerking, afstemming, langdurig commitment, marktfocus en het benutten van internationale kansen. Rollen van of tussen overheid, systeempartijen en markt zijn soms onduidelijk en niet altijd goed op elkaar afgestemd. Dit belemmert de kloksnelheid voor en tussen partijen; en daarmee het systeem als geheel. Er is behoefte aan regie, over het eigenbelang heen kunnen kijken en handelen, en scherpe keuzes durven maken.’

'De urgentie die alle tafelgasten uitspraken om het nationale en regionale innovatiebeleid effectiever te maken, leidde tot een gedeeld gevoel van verantwoordelijkheid.’

Femke Aarts, directeur NEN

Is er al ingegaan op hoe dit te bereiken valt?

’Het belangrijkste doel van deze eerste rondetafelsessies was het op tafel leggen van de werking van het huidige innovatiebeleid. We hebben hier bewust veel ruimte aan gegeven, enerzijds om ‘het probleem’ helder te krijgen, en anderzijds om die gedeelde verantwoordelijkheid te voelen met elkaar. Dit vormt de basis om gezamenlijk een nieuwe beweging in te zetten. Hoe we dit gaan doen is nog niet zonneklaar, daar zijn vervolggesprekken voor nodig. Waar we het over eens waren is het belang van een vervolg, niet om een nieuwe praatclub te worden, maar om af te spreken wat nodig is en dat ook daadwerkelijk te gaan organiseren.’

Denkt men al voorbij hun ‘eigen’ grenzen?

‘Het rondetafelgesprek met vertegenwoordigers vanuit Zuid-Holland onderstreepte het belang van "groter denken". Er wordt nu vaak nog ‘te klein’ gedacht; wat goed is voor de regio is wellicht niet goed op nationaal niveau, laat staan op internationaal niveau. Ondernemers willen sneller kunnen opereren vanuit regionale systeempartijen. De as van de ondernemer moet beter worden verbonden met alles wat er nodig is op regionaal, nationaal en internationaal vlak.’ De cruciale onderlegger is volgens Femke: ’Het is een spel van mensen, een community van ondernemers en investeerders. Het gaat erom dat men dezelfde "taal" spreekt en de juiste mindset heeft. In de miscommunicatie tussen systeempartijen en ondernemers gaat veel efficiëntie verloren.’

Wat kan NEN doen om het ondernemersklimaat in Nederland verder aan te scherpen?

Femke stelt dat de toegevoegde waarde van NEN helder en onbetwist moet zijn. ‘Daar kunnen we nog stappen in zetten. We moeten eerder aan tafel gaan zitten, daar waar de plannen voor het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen worden gemaakt. Onze groeiende betrokkenheid bij het Nationaal Groeifonds is daar een mooi voorbeeld van. We werken mee aan een aantal voorstellen, en sturen op een hoger niveau aan op een positie als structurele gesprekspartner. Tot slot streven we er naar om het maken van afspraken via NEN meer toegankelijk te maken, beter toepasbaar én met slimmer gebruik van digitale mogelijkheden. Dit alles om de klant, de ondernemer eerder, beter en sneller op weg te helpen.’

Meer informatie

Meedenken over de uitdagingen, afspraken en normen waar we samen met ons netwerk aan gaan werken? Kijk op nen.nl of neem contact met ons op!


Deel dit artikel