Circulair textiel de toekomst!

Op jaarbasis worden er miljoenen kledingstukken weggegooid. Daarbij kopen we als consument gemiddeld zo’n 46 nieuwe kledingstukken per jaar. Dit proces van aankopen en (snel) weggooien wordt ook wel fast fashion genoemd. Goedkopere kleding is vaak niet duurzaam geproduceerd en heeft veelal ook geen lange levensduur. Dit zorgt ervoor dat de zogenoemde kledingberg steeds groter wordt. Circulariteit kan een game changer worden in dit maatschappelijke probleem.

Eind 2018 vond bij NEN de kick-off bijeenkomst 'Circulair Textiel' plaats. Met veel interesse vanuit diverse hoeken uit de keten werden de plannen voor de ontwikkeling van een norm voor circulair textiel verder uitgewerkt. De deelnemers konden maar één besluit nemen: laten we aan de slag gaan!

Eenduidig beeld circulair textiel

Circulariteit is een veelbesproken onderwerp, ook in de textielsector. Dit heeft als gevolg dat er in de sector vele initiatieven zijn om circulariteit in de textielsector aan te jagen. Maar het ontbreekt in de sector nog aan gemeenschappelijke termen en definities. Er bestaat nog geen eenduidig beeld over vragen als: Is er een minimum percentage recycelde grondstof in circulair textiel? Hoe kan dit percentage worden vastgesteld?

'Het is dan ook de vraag, wanneer een product daadwerkelijk ‘circulair textiel’ genoemd mag worden.'

Recyclen, refurbished, geprepareerd, hergebruikt of gebruikt

Daarbij worden er ook vragen gesteld over het verloop in de keten. Want wanneer mag je de term ‘recycled materiaal’ gebruiken? Wordt deze term gebruikt als het materiaal tijdens de productieproces als onvermijdbaar afval ontstaat, een kant-en-klaar product, dat nooit bij de consument terecht is gekomen of alleen producten, die na gebruik door de consument weer in de productie van een nieuw product terecht komt?


In circulair design zijn ook weer verschillende processen te onderscheiden. Bij textiel gaat dit voornamelijk om kledingstukken. De kledingstukken kunnen worden recycled, herwonnen (refurbished), geprepareerd, hergebruikt of gebruikt. Bij recyclen kunnen de materialen in hetzelfde product terecht komen (closed loop) of in een geheel ander product (open loop). Het is dan ook de vraag, wanneer een product daadwerkelijk ‘circulair textiel’ genoemd mag worden. Moeten er daadwerkelijk textielvezels aanwezig zijn of zijn jassen gemaakt van vezels gemaakt van PET-flessen ook circulair textiel?

Technische afspraken

Maar het gaat nog een stap verder. Als het recyclede textiel wordt afgedankt, in hoeverre moet het circulaire textiel dan ook makkelijk recyclebaar zijn? Bovenstaande vragen en andere dilemma’s zijn ter tafel gekomen tijdens de kick-off bijeenkomst. Het is duidelijk van groot belang om hier afspraken over vast te leggen in een norm, een Nederlandse Technische Afspraak (NTA). Zo wordt er duidelijkheid gecreëerd in de sector over wat er wordt bedoeld met de verschillende termen, zodat er geen interpretatie verschillen ontstaan wanneer er circulair textiel wordt geleverd of gevraagd.

Circulair textiel en ministerie van Defensie

Een mooi praktijkvoorbeeld is dat van het ministerie van Defensie. Hier is men al langer bezig met het gebruik van circulair textiel. Dit geldt voor zowel de inkoop van textiel, als voor de eigen bedrijfskleding die recycled wordt en waarvan dan weer bedrijfskleding voor andere ministeries wordt gemaakt.


Minister Ank Bijleveld van het ministerie van Defensie maakte tijdens Prinsjesdag een statement. Ze droeg namelijk een outfit die volledig bestond uit herwonnen textiel. Zowel de jurk, als het hoedje en de handtas zijn gemaakt van verschillende kledingstukken en afgeschreven en versleten stoffen die retour zijn gekomen van Defensiekleding. Ook zijn er knipresten gebruikt van maatkleding van de kleermakerij van het Kleding- en Persoonsgebonden Uitrusting-bedrijf (KPU) van Defensie.


Daisy van Groningen ontwierp en maakte de outfit. Zij werkt als materiedeskundige bij het KPU-bedrijf. Haar taak bestaat onder meer uit het ontwerpen van kleding, die in een later stadium weer gemakkelijk te recyclen of opnieuw te gebruiken is. Daisy: ‘Het was een uitdaging en een eer om deze outfit te ontwerpen. Tegelijkertijd is het een mooie manier om te laten zien dat met oude uniformen nieuwe producten kunnen worden gemaakt. Het hergebruiken van Defensietextiel past goed bij wat Defensie wil bereiken: het verkleinen van de textielafvalberg.’


Oude Defensie-uniformen worden ingezameld en door zo’n 80 mensen met een arbeidsbeperking beoordeeld op slijtsporen. Is daar geen sprake van, dan wordt de kleding hergebruikt. Is het te beschadigd, dan worden alle herkenningstekens verwijderd en wordt de kleding verknipt en wordt het als grondstof verkocht aan de markt. Defensie zamelt jaarlijks 6.000 pallets (zo’n 300 kilo per pallet) met textiel in. Hiervan wordt circa 35% hergebruikt en circa 60% wordt als grondstof of artikel verkocht. Circa 5% wordt nog maar vernietigd. Denk hierbij aan emblemen, naamlinten en ritsen. (Bron: ministerie van Defensie).

Podcast

Meer weten over deze innovatieve inzet van circulair textiel van Defensie? Luister dan nu de podcast die in samenwerking met BNR is gemaakt.