InnovationQuarter aanjager voor innovatie- en concurrentiekracht

Jaarlijks realiseren de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) duizenden nieuwe arbeidsplaatsen en miljarden aan investeringen in de regionale economie. Door bedrijven te helpen innoveren, investeren en internationaliseren zijn de ROM’s daarmee de regionale aanjagers van innovatie- en concurrentiekracht. NEN wil met dit soort partijen meer gaan samenwerken om dit te realiseren. De ROM voor Zuid-Holland is InnovationQuarter. De redactie spreekt met de algemeen directeur, Rinke Zonneveld, over de activiteiten van InnovationQuarter.

InnovationQuarter is de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid-Holland. Het is een private organisatie met publieke eigenaren. Dat wil zeggen dat er aandeelhouders zijn bestaande uit het ministerie van Economische Zaken & Klimaat, de provincie Zuid-Holland, alle grote steden in de provincie, universiteiten en academisch medisch centra.

Wat is het doel van InnovationQuarter?

Het hoofddoel van InnovationQuarter is economische structuur van de regio te versterken en het innovatiepotentieel te ontsluiten. Dat doen we langs drie hoofdtaken. Als eerste zijn we verantwoordelijk voor het aantrekken van buitenlandse bedrijven naar de regio en zorgen we voor de positionering van met name het mkb op internationale markten. Als tweede investeren we rechtstreeks in bedrijven. De ROM’s zijn met afstand de meest actieve investeerders van Nederland. We zijn jaarlijks betrokken bij meer dan 50% van alle venture capital-deals in startups. Als derde zetten we in op het versterken van ecosystemen en clusters. Deze ecosystemen dragen bij om oplossingen te vinden voor complexe maatschappelijke opgaven. Denk hierbij aan thema’s als klimaat, veiligheid, energie, gezondheid en mobiliteit. Dit vraagt om samenwerking tussen innovatieve ondernemers, kennisinstellingen en overheden. Wij brengen deze partijen samen. Met als doel het realiseren van nieuwe business, private investeringen en het creëren van banen in de sectoren van de toekomst.

Als we specifiek inzoomen op de provincie Zuid Holland, hoe zou u deze ‘regio’ omschrijven?

De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor 22% van de nationale economie. In deze provincie zie je een heel divers beeld. Er is een grote maritieme industrie in de Rotterdamse haven, tuinbouw, maar er vestigen zich ook veel bedrijven die die zich bezighouden met artificial intelligence en quantumtechnologie. Dat maakt deze regio complexer dan andere regio’s. Zuid-Holland heeft een lange geschiedenis van economisch onder presteren, ondanks de aanwezigheid van drie topuniversiteiten en een heel divers bedrijfsleven.

Gezien de schaal van de regio willen we bepaalde uitdagingen echt realiseren. Een voorbeeld daarvan is de CO2-uitstoot van de Rotterdamse haven. Die is verantwoordelijk voor 22% van de nationale CO2-uitstoot. Daar valt natuurlijk heel veel winst te halen, maar is een enorme opgave.

Wat kan de ROM voor Zuid-Holland leren van andere ROM’s?

Eén van de dingen die we kunnen leren van andere regio’s is de sterke samenwerking binnen de zogenaamde ‘triple helix’. De triple helix is een model voor het kijken naar en het sturen op innovatie in de kenniseconomie vanuit overheden, bedrijven en kennisinstellingen gezamenlijk. Er zijn in andere regio’s gezamenlijke agenda’s opgezet waardoor er één stip op de horizon is gezet. Daarnaast lobbyen ze gezamenlijk richting Den Haag en Brussel waardoor doelen sneller en beter worden gerealiseerd. Ze weten heel goed wie welke rol moet vervullen en willen elkaar echt begrijpen en dezelfde taal leren spreken. Daar hebben we flinke stappen in gezet maar kunnen we nog echt iets van leren bijvoorbeeld de Brainport-regio.

Op welke wijze kijkt een ontwikkelingsmaatschappij als InnovationQuarter naar buitenlandse regio’s of ecosystemen zoals Silicon Valley?

Silicon Valley is hét voorbeeld van een plek waar techbedrijven zich graag vestigen. Dat willen wij natuurlijk ook! Maar wij hebben met hele andere omstandigheden te maken. Er zijn veel partijen die hebben gedacht dat te doen, maar zijn van een koude kermis thuis gekomen. We kijken goed naar inspirerende voorbeelden, zoals Israël of Zuid-Duitsland. In Israel lopen ze enorm voor op het gebied van smart industry, zorg, agrofood en industrie. In Zuid-Duitsland zijn er mooie samenwerkingen ontstaan op het gebied van high tech industrie. Maar we kunnen dat niet één op één overnemen. We halen daar elementen uit en passen dat aan naar onze eigen situatie.

Wat zijn volgens u kritieke succesfactoren in het Nederlandse ecosysteem om innovatieve bedrijven om goed te ondersteunen?

Om elkaar te vinden, is het van belang dat de ondersteunende partijen dezelfde taal gaan spreken als het mkb. Dat zorgt voor vertrouwen vanuit het bedrijfsleven en voor meer inzicht in de actuele activiteiten. Er is nog enorme wereld te winnen als het gaat om communicatie en kennisdeling.

'Eén van de dingen die we kunnen leren van andere regio’s is de sterke samenwerking binnen de zogenaamde ‘triple helix.'

Wat hebben we in Nederland inmiddels goed op orde en waar moeten we nog écht aan werken?

In Nederland zoeken we de samenwerking op voor een gezamenlijk doel. Denk aan de Watersnoodramp in 1953. Dat wilden we als Nederlander nooit meer meemaken. Daarom hebben we gezamenlijk enorm ingezet op watermanagement. En kijk wat ons dat heeft gebracht. Dat moeten we blijven doen! Wat ons als land vooruit kan helpen, is het maken van scherpere keuzes. Waar willen we in de toekomst in Nederland ons geld mee gaan verdienen? We moeten durven investeren en ons erbij neerleggen als we ergens niet de beste in zijn. We zijn een open economie en samenleving en moeten kijken naar hoe we bepaalde cruciale onderwerpen naar een hogere mate van autonomie op Nederlands of Europese schaal moeten krijgen.

Kunt u iets vertellen over het portfolio van bedrijven waar InnovationQuarter in investeert?

Er is een viertal fondsen waarmee we investeren. Vanuit het fonds IQCapital investeren wij met een focus op de langere termijn in startups, scale-ups en volwassen mkb. Deze ondernemingen kenmerken zich door een gedreven management en een duidelijke groeistrategie. Maatschappelijk belang combineren wij met financieel rendement. Met ENERGIIQ, het energie-innovatiefonds van Zuid-Holland, wordt een breed scala aan financieringsinstrumenten geboden waarmee wij de juiste voorwaarden scheppen om de groeikansen van innovatieve ondernemingen te maximaliseren. Met proof-of-concept fonds UNIIQ worden ondernemers in Zuid-Holland geholpen om hun unieke innovatie sneller naar de markt te brengen. Academische spinoffs, startups en bestaand mkb met disruptieve innovaties wordt het startkapitaal geboden om hun plannen te realiseren en de meest risicovolle fase van concept tot veelbelovend bedrijf te overbruggen. Als laatste is er de uitdaging om de Rotterdamse regio sneller te verduurzamen, CO2 uitstoot te verminderen en afvalstromen te beperken of hergebruiken. Het zal door iedereen moeten worden opgepakt, maar vooral door het bedrijfsleven. Het Energietransitiefonds Rotterdam is een investeringsfonds van € 100 mln. dat financieringsmogelijkheden biedt voor innovatieve initiatieven op het vlak van de energietransitie en de circulaire economie.

Op welke wijze kan NEN bijdragen aan de ambities van het Nederlandse bedrijfsleven?

Normalisatie en certificering is van groot belang om producten op de markt te krijgen. En ook op internationaal gebied! Aan de awareness kant is er nog veel te winnen voor NEN om startups en scale-ups ervan bewust te maken dat normalisatie en standaardisering hen kan helpen om blokkades te vermijden. En aan de andere kant ook de ondersteunende bedrijven die vaak lang niet alles weten over rol die NEN kan spelen om het gezamenlijke doel van de ROM’s te realiseren. Wij focussen ons op de regio, NEN op nationaal en internationaal gebied. Daar kunnen we elkaar mogelijk opzoeken om het mkb zo goed mogelijk te ondersteunen en de economie van Nederland een boost te geven.

Meer informatie

Meer informatie over de ontwikkelingen op het gebied van innovatie binnen NEN? Stuur een e-mail naar Marc van Steenoven, sam@nen.nl.