ONTWIKKELINGEN


Normen voor veilige bakfietsen

Auteur Arne Behrensen, CCCB

Bakfietsen zijn niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Vooral in de grote steden zijn deze fietsen te vinden, want geen files, duurzaam en ook nog eens gezond! Tegenwoordig wordt het nog makkelijker om de bakfiets te pakken door het ingebouwde motor.

In Nederland zien we ze al langer, maar bakfietsen zijn ook enorm Populair in landen als Duitsland, Denemarken, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Op dit moment zijn er geen normen voor de bakfietsen, maar daar komt verandering in. Onlangs begon het werk aan een Europese norm, waarin de veiligheidseisen en beproevingsmethoden voor bakfietsen worden beschreven. Joost Witsenburg, secretaris van de CEN werkgroep ‘Cargo Bikes’ en Erik Driessen, werkzaam bij Urban Arrow en voorzitter van de werkgroep, vertellen erover.

Leidende rol Urban Arrow en NEN

Een Europese norm voor bakfietsen is hard nodig. Urban Arrow en NEN hebben het voortouw genomen bij de Europese normalisatie-werkgroep voor bakfietsen. Erik Driessen vertelt waarom: ‘Productveiligheid is een zeer belangrijk aspect bij bakfietsen. Een volledig beladen bakfiets - zeker bij het vervoeren van kinderen of voor zakelijk gebruik- moet aan andere normen voldoen dan de bestaande normen voor ‘gewone’ fietsen. De internationale ISO-norm voor fietsen (ISO 4210) sluit zelfs bakfietsen uit van het toepassingsgebied.'

'Het is goed als er meer inbreng vanuit Nederland komt voor de Europese norm voor bakfietsen. Dit kan door deel te nemen aan de Nederlandse normcommissie ‘Fietsen’.'

‘De productveiligheidsregels van de Europese Unie maken CE-certificering voor e-bikes verplicht. Dit vereist dat ook fabrikanten van e-bakfietsen het bewijs leveren dat hun product voldoet aan alle relevante aspecten van de EU-machinerichtlijn en de elektromagnetische compatibiliteit (EMC) -richtlijn. Dit bewijs is een behoorlijke uitdaging. Een Europese norm biedt daarvoor de oplossing. Een norm biedt erkende testmethoden om ervoor te zorgen dat aan de wettelijke eisen wordt voldaan en een product veilig is. Als bakfietsfabrikant zijn we erg geïnteresseerd in dergelijke testmethoden.’ ‘Een ander belangrijk aspect voor ons zijn de onderdelen. Met een norm voor bakfietsen kunnen fabrikanten van onderdelen ook beter geschikte producten (bijvoorbeeld remmen) voor bakfietsen ontwikkelen. En tot slot is het in ons belang dat ervaren bakfietsfabrikanten sterk vertegenwoordigd zijn in de werkgroep om de best mogelijke standaard te garanderen. Met de praktische ervaring die Urban Arrow door de jaren heen heeft opgedaan, voelden we ons verplicht om bij te dragen aan de ontwikkeling van de Europese norm voor bakfietsen.’

Joost Witsenburg vult aan: ‘Nadat de leden van CEN het initiatief voor een Europese norm voor bakfietsen hadden goedgekeurd, vroegen Nederlandse belanghebbenden aan NEN om het werkgroep secretariaat op te pakken. Persoonlijk vind ik het erg leuk om deel uit te maken van dit project: ik heb zelf een bakfiets en gebruik hem elke dag, dus deze norm is leuk om aan te werken.’

Duitse en Franse norm voor bakfietsen

In Europa bestaan er al nationale normen voor bakfietsen. Zo is er een Duitse en een Franse norm. De Duitse norm heeft betrekking op bakfietsen met een maximaal totaalgewicht van 300 kilogram. Het vervoeren van kleine kinderen die niet alleen kunnen zitten, is uit de scope gehouden. De nieuwe Franse norm omvat bakfietsen met een maximaal gewicht van 650 kg en ook aanhangers met elektrische ondersteuning. Hoe zit het met de reikwijdte van de toekomstige Europese norm? Erik reageert: ‘Voor risicoanalyse, die aan de basis staat van normontwikkeling, is de scope belangrijk. De verscheidenheid aan bakfietsmodellen (ook voor zware belasting) en hun gebruiksscenario's (inclusief vervoer van baby's en ouderen) groeit snel. Hoewel de scope van de Europese norm zo breed mogelijk moet zijn, kan deze niet elk afzonderlijk model en elk toepassingsgeval bestrijken. Dat zou teveel technische uitdagingen toevoegen aan het normalisatieproces. Er is per definitie één duidelijke beperking aan het toepassingsgebied: de werkgroep maakt deel uit van het technisch commissie voor fietsen van de CEN (CEN/TC 333). De norm kan dus alleen bakfietsen dekken binnen de EU-pedelec-verordening. Dit houdt in: maximaal 250 Watt continu motorvermogen en geen elektrische trapondersteuning van meer dan 25 km/u. Deze beperking van het motorvermogen beperkt de facto ook het totaalgewicht voor bakfietsen die binnen de scope van de norm vallen.’

Publicatie norm

In Duitsland duurde het meer dan zes jaar vanaf de eerste bijeenkomst tot de publicatie van de DIN-norm begin 2020. Hoe lang gaat de ontwikkeling van deze Europese norm duren? ‘Normaal gesproken duurt het ontwikkelen van een Europese norm minimaal drie jaar. Het redactionele proces in de werkgroep is gebaseerd op consensus. Alle leden, vaak met verschillende achtergronden en agenda's, moeten het eens zijn voordat een tekst kan worden gepubliceerd. Dat kost nu eenmaal tijd, maar het is ook een voorwaarde voor kwaliteit en draagvlak’, aldus Joost.

Voor wie?

Het is goed als er meer inbreng vanuit Nederland komt voor de Europese norm voor bakfietsen. Dit kan door deel te nemen aan de Nederlandse normcommissie ‘Fietsen’. Deelname is interessant voor alle belanghebbende partijen. Denk aan producenten, distributeurs en certificerende instellingen die het Europese normalisatietraject willen beïnvloeden.

Meepraten over de inhoud van normen

Wilt u als belanghebbende partij meepraten over de ontwikkeling van normen op dit gebied? De normcommissie ‘Fietsen’ houdt zich bezig met het verhogen van de veiligheid en beproevingsmethoden van fietsen en fietsaccessoires. Stuur voor deelname aan of meer informatie over deze commissie een mail naar afc@nen.nl.

Voor informatie over deze norm(en) of over het normalisatieproces: Joost Witsenburg, consultant, e-mail afc@nen.nl.

Joost Witsenburg, consultant NEN Agrofood & Consument Foto: Floris de Jong

ANIMATIE


Normen zijn overal, ook op de fiets kom je ze tegen!