Laatste herziening NPR Aardbevingen gepubliceerd

Sinds 1959 wordt er gas gewonnen in Noordoost Nederland. In 2012 was er een eerste aardbeving in Huizinge, met een magnitude van 3,6. Er kwamen na die aardbeving veel schademeldingen rondom dit gebied binnen. Naast enkele flinke zijn er een groot aantal kleine bevingen geweest. Door de jaren heen is het aantal schademeldingen gestegen en het aantal gebouwen dat mogelijk onveilig is gegroeid. Dit heeft een enorme impact op de bewoners. Na aanhoudende druk vanuit de bewoners en vanuit de politiek, wordt inmiddels de ‘gaskraan dichtgedraaid’.

In 2013 is bij NEN een project gestart om een Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR) te ontwikkelen voor de beoordeling van constructieve veiligheid van gebouwen. Inmiddels zijn er drie herzieningen geweest. Begin dit jaar is de laatste herziening van de NPR 9998 Aardbevingen gepubliceerd. NEN heeft al die jaren de neutrale rol als procesbegeleider op zich genomen om alle betrokken partijen bij elkaar te krijgen en met experts een gezamenlijk document te ontwikkelen. Dit heeft geleid tot de definitieve NPR.

NPR 9998

Er is afgelopen jaren door verschillende taakgroepen gewerkt aan verschillende onderwerpen in de NPR. NPR 9998 biedt opdrachtgevers, constructeurs en aannemers houvast bij het preventief versterken van bestaande gebouwen en bij nieuwbouw. Een rekenkundige beoordeling volgens de NPR geeft aan of een gebouw sterk genoeg is om de belasting van een aardbeving te kunnen weerstaan. NPR 9998 geeft richtlijnen om voor de volgende situaties te beoordelen of:

  • bestaande gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn;
  • bestaande gebouwen na versterken voldoende aardbevingsbestendig zijn;
  • te bouwen gebouwen voldoende aardbevingsbestendig zijn.

Het toepassingsgebied van NPR 9998 is beperkt tot Noordoost Nederland voor zover daar geïnduceerde aardbevingen als gevolg van gaswinning in het Groninger gasveld optreden.

Ondiepe aardbevingen

De meeste aardbevingen in delen van de wereld vinden vele kilometers onder de grond plaats. In Nederland vinden de bevingen veel minder diep onder de grond plaats. Dit zorgt ervoor dat de bevingen plaatsvinden op een kleiner oppervlakte. Deze bijzondere situatie zorgde ervoor dat er nog weinig kennis aanwezig was op het gebied van ondiepe aardbevingen. Vanaf 2013 werd kennis verworven over deze verschuivingen in de ondiepe grondlagen en startte de ontwikkeling van NPR 9998 ‘Beoordeling van de constructieve veiligheid van een gebouw bij nieuwbouw, verbouw en afkeuren - Geïnduceerde aardbevingen - Grondslagen, belastingen en weerstanden’.

Eerste NPR uit 2015

De eerste NPR uit 2015 is gebaseerd op reeds bestaande kennis en de eerste onderzoeken die plaatsvonden. Door de jaren heen is meer onderzoek uitgevoerd en ervaring opgedaan. Met deze nieuwe inzichten is een herziening van het eerste document gestart. In 2017 werd deze eerste herziening van de NPR gepubliceerd. Twee jaar later, in 2019, verscheen de tweede herziening van de NPR. Begin 2021 is de laatste herziening gepubliceerd.

Webtool

Naast de NPR is er ook een webtool ontwikkeld, waarin men op gebouwniveau kan ophalen welke krachten er op die plek bij een aardbeving kunnen optreden. Afhankelijk van hoe de grondlagen zijn opgebouwd en waar het gas werd gewonnen zijn er verschillen per locatie. Al die informatie is verwerkt in een grondmodel, dat de invoer is voor de webtool.

In 2019 is besloten dat de gaswinning op termijn zal worden gestopt. Daar wordt al jaren om gevraagd door de inwoners van Groningen. De verwachting is dat door de gaskraan dicht te draaien, de aardbevingen minder worden. De webtool is ook herzien op basis van de beslissing om de gaswinning te beëindigen.

'Deze herziening is in korte tijd tot stand gekomen, zodat men in Groningen met de meest actuele gegevensgegevens aan de slag kan. Ondanks dat is de kwaliteit van de NPR hoog gebleven. Dat is een grote prestatie van alle betrokken experts. De procesmatige en strakke begeleiding van NEN heeft daarnaast enorm geholpen het voor elkaar te krijgen.’

Joost Walraven, voorzitter Werkgroep Aardbevingen

Consensus, draagvlak en transparantie

Tijdens het herzieningstraject stonden de kernwaarden consensus, draagvlak en transparantie centraal. NEN heeft als doel om tussen belanghebbenden in alle gevallen consensus te bereiken. NEN opereerde daarbij onafhankelijk. Groter draagvlak is gecreëerd door belanghebbenden in webinars met de experts en schrijvers van de NPR op een laagdrempelige manier actief te vragen naar commentaar en opmerkingen op ontwerpteksten in de commentaarperiode. De komende periode wordt de herziene NPR geïmplementeerd door de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Met dit project heeft NEN laten zien op faciliterende en onafhankelijke wijze te kunnen opereren in een complex speelveld van uiteenlopende belangen. NEN heeft haar onafhankelijk positie behouden en heeft zich daarbij maximaal ingespannen om binnen een gevraagde planning de herziening af te ronden, zodat men in Groningen kan gaan werken met een vaste set documenten. Dat is belangrijk, omdat dit één van de randvoorwaarden is om een versnelling van de versterkingsopgave in Noordoost Nederland te kunnen bewerkstelligen.

NEN werkt aan maatschappelijk relevante opgaven met impact. Door het bijeenbrengen van de juiste kennis en belangen, komen we samen vooruit in complexe opgaven. Naast de reguliere normtrajecten, waarbij bestaande normen voortdurend worden gemonitord, aangevuld of herzien, laat NEN zien ook in staat te zijn binnen relatief korte termijn complexe projecten tot een goed einde te kunnen brengen.

Heeft u ook een complexe opgave waar afspraken bij kunnen dragen aan een oplossing? Neem contact met ons op.

Meer informatie

Voor vragen of meer informatie, stuur een e-mail naar mb@nen.nl of communicatie@nen.nl.