ONTWIKKELINGEN


Hyperloop in de versnelling

Het is een vliegtuig zonder vleugels, een auto in een tunnel en een trein zonder weerstand. We hebben het over misschien wel één van de grootste innovaties van de afgelopen tien jaar: de hyperloop. Deze ontwikkeling zou wel eens een volledig nieuwe stap kunnen zijn in het de mobiliteitssector. Bij een nieuw product horen ook nieuwe normen. Maar hoe doe je dat met iets dat zo nieuw is?

De hyperloop is een concept voor een vacuümtrein, dat in 2012 werd gepresenteerd door Elon Musk. Hyperloop is een transportsysteem waar een luchtdrukbuis voor wordt gebruikt. Het wordt wel eens vergeleken met het oude systeem voor buizenpost, waardoor mensen en goederen getransporteerd worden. Het systeem vereist een vacuüm, waardoor er nauwelijks sprake is van weerstand.

Vacuüm gezogen buis

In het concept wordt de weerstand grotendeels weggenomen. Door de capsule te laten ‘zweven’ op magneten zijn er geen wielen en dus ook geen rolweerstand. Daarnaast beweegt de capsule zich door een vacuüm gezogen buis. In het (bijna) luchtledige is ook de luchtweerstand veel lager dan bij bijvoorbeeld een trein. Het klinkt wat moeilijk voor te stellen en erg sci-fi, maar dat is niet het geval. Hyperloop is niet perse nieuw, maar een combinatie van al bestaande technologie. Juist die combinatie ervan maakt het concept spannend en baanbrekend. Hyperloop gaat zo snel als een vliegtuig, gaat door een buis zoals een metro en ziet eruit als een trein.

Hyperloop Pod Competition

In juni 2015 organiseerde het bedrijf van Elon Musk, SpaceX, een wedstrijd genaamd ‘Hyperloop Pod Competition’. SpaceX bouwde een testbaan op schaal van 1,6 kilometer lang. In 2017 streden drie teams tegen elkaar die een jaar eerder op basis van hun ontwerp geselecteerd waren. Het Nederlandse studententeam van de TU Delft dat deel nam aan de competitie onder de naam Delft Hyperloop, won de competitie. Daaruit werd de start-up Hardt geboren. De start-up is begonnen als spin-off, opgericht door de Delftse studenten die de Hyperloop Pod Competition wonnen. Ze brachten het voertuig terug naar Nederland, ervan overtuigd dat er een grote commerciële toepassing mee te halen viel. Ze moesten wel enkele aanpassingen doen ten opzichte van het concept waarmee in de Verenigde Staten al getest werd. Ze wilden geen bewegende delen in de infrastructuur van het systeem. Dat is vooral uit veiligheidsoogpunt en om de kosten te drukken. Bewegende delen zijn kostenverhogend in onderhoud. Daarbij wilde Hardt dat het Hyperloopsysteem op volle snelheid van baan kan veranderen, en dus van de hoofdroute kan afbuigen zonder te remmen. Dat betekent dus ook weinig energieverlies. Een derde kernpunt van Hardt’s techniek is dat het bedrijf werkt met een speciaal geleidingssysteem dat de magnetische trein op zijn plek houdt, in combinatie met het operationele deel dat het voertuig door de tunnel trekt. Ook op die manier is er sprake van minimale weerstand en energieverlies.

Impact op mens, milieu en maatschappij

De Hyperloop sluit aan bij verschillende issues waar mens, milieu en maatschappij mee te maken hebben. Denk aan de energietransitie aan de ene kant en aan de andere kant de wens om je zo snel mogelijk te kunnen vervoeren. En dan ook steeds verder. De hyperloop heeft een extreem lage CO2 voetafdruk en gebruikt weinig energie, waarvan een groot deel ook nog eens hergebruikt kan worden. Daarbij is de Hyperloop net zo snel als een vliegtuig, liggen de stations dichterbij de steden dan vliegtuigen en rijd het in de toekomst vaker dan een trein. Het is geen vervanging van vervoersmiddel, maar wel een aanvulling.

In Europa werken verschillende partijen aan de techniek voor het concept. Dit betekent dat er ook verschillende technieken gebruikt worden in de verschillende landen. Maar al deze technieken moeten bij elkaar aansluiten om één werkend systeem te bieden voor de Hyperloop. De EU zal nooit een monopolie toestaan, dus er zullen altijd verschillende leveranciers zijn. Het is dan goed dat ze allemaal aan dezelfde eisen moeten voldoen. En daar komt normalisatie om de hoek kijken.

Veiligheid, toegankelijkheid en interoperabiliteit

Normalisatie is noodzakelijk voor de veiligheid van stations, maar ook de toegankelijkheid ervan. En dat voor alle stations hetzelfde zodat de reiziger, waar hij zich ook bevindt, precies weet wat hij kan verwachten wanneer hij een hyperloopstation betreedt. Het kopen van een kaartje, het inchecken, de routering, veiligheidsprocedures. Maar denk ook aan de technische veiligheid van de hyperloop zelf. Daar speelt interoperabiliteit een grote rol. Hoe de verschillende onderdelen van het systeem in elkaar passen en functioneren. Voor de verschillende onderdelen bestaan normen, maar nog niet voor al die onderdelen samen in één werkend systeem.

Ontwikkelingsspurt

In februari heeft de ontwikkeling van de hyperloop een spurt genomen. Europese landen stemden vóór het oprichten van een gezamenlijke technische commissie (JTC 20). De commissie, dat onderdeel is van CEN en CENELEC, heeft het doel om de methodologie en het framework voor de regulering van hyperloopsystemen te definiëren, vast te stellen en standaarden te ontwikkelen voor interoperabiliteit en veiligheidsnormen in heel Europa.

De technische commissie bestaat uit verschillende werkgroepen die zich richten op verschillende onderdelen van de hyperloopsystemen. Denk aan voertuigen, buisinfrastructuur- en onderdelen, algemene infrastructuur en communicatieprotocollen. Frankrijk, Polen, Spanje en Nederland beginnen met de uitvoering. Zij dienen als onderzoek locaties voor het testen en valideren van de technologieën en normen die uit de technische commissie komen. Na succesvolle validatie worden de aanbevelingen in een wetsvoorstel gepresenteerd aan het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie.

Meer informatie

Meer informatie over de ontwikkeling van normen voor de hyperloop? Neem contact op met Jeroen von Morgen of Okke-Jaap Prent, consultants Industrie & Veiligheid, iv@nen.nl.