Standaarden voor artificial intelligence en big data

De ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence (AI) en big data gaan enorm snel. Daarom is het belangrijk om afspraken te maken over de toepassingen in dit domein. Het doel hiervan is dat AI en big data betrouwbaar en ethisch zijn en dat de marktacceptatie van AI groter wordt.

In de markt zijn er zorgen over hoe de maatschappij er over een paar jaar uit gaat zien. Niemand wil dat robots gaan discrimineren of dat zelfrijdende auto’s mensen aanrijden. Mensen willen kunnen begrijpen hoe een machine tot beslissingen komt, maar de werking van algoritmes is moeilijk te begrijpen. Gebruikers en klanten willen zeker zijn dat een AI toepassing doet wat het moet doen en dat het geen gevaar oplevert.


Programmeurs, bedrijven, consultants, beleidsmakers en onderzoekers hebben daarom belang bij standaarden voor AI. Aan de hand van normen kunnen zij namelijk laten zien hoe betrouwbaar de toepassingen zijn. De afspraken zijn een middel om te zorgen dat AI-toepassingen veilig en wenselijk zijn voor de mens, de maatschappij én de business. Om één lijn te brengen in het doorvoeren, toetsen en aantonen van onder andere de betrouwbaarheid, ethiek en juridische vraagstukken rondom AI-toepassingen en big data, is ISO gestart met de wereldwijde standaardisatie. Nederland wil hier ook invloed op uitoefenen en daarom is hiervoor een normcommissie opgericht.

Juridische afwegingen en ethische vraagstukken

Op 7 februari 2019 vond de kick-off meeting plaats voor de oprichting van de normcommissie artificial intelligence & big data. Met een mooie opkomst van tachtig deelnemers, begon de bijeenkomst met een interactieve sessie over de rol van standaardisatie van AI en big data. Uit de groep bleek dat er groot belang is bij normen en dat ruim de helft van de aanwezigen al een mening had over het type normen dat het beste ontwikkeld zou moeten worden.


AI wordt toegepast binnen verschillende sectoren en big data is vaak sector-overstijgend. Tijdens de kick-off werden vier perspectieven uitgelicht door sprekers die vanuit hun eigen praktijk over de rol van standaarden deelden. Vanuit het juridische aspect speelt een grote rol dat AI nog geen duidelijke grenzen heeft en dat daarom goed naar soorten recht gekeken moet worden. Hierbij is te denken aan fundamentele rechten, aansprakelijkheid, rechtspersoonlijkheid maar ook aan mededinging en arbeidsrecht. AI zit dat complexer in elkaar dan andere IT-toepassingen door onder andere de beperkte transparantie en de vraag in hoeverre de mens in controle blijft. De vraag blijft: wie is er aansprakelijk als er iets niet loopt zoals het hoort? Het is ook belangrijk om ervoor te zorgen dat ethische afwegingen het beste in AI-toepassingen wordt geïntegreerd, alleen zijn deze nog niet volledig in kaart gebracht.

Valideren van AI-toepassingen en big data-gebruik

Niet alleen worden juridische- en ethische aspecten in normen verwerkt. Ook het beoordelen van AI-toepassingen en het gebruik ervan, spelen een rol. Hoe kan een organisatie bijvoorbeeld laten zien dat er op een juiste manier gebruik wordt gemaakt van een AI-algoritme, dat afwijking zoveel mogelijk beperkt is in het proces of dat robuustheid van een AI-product geborgd wordt? En aan welke eisen moet een audit dan voldoen?


Het toepassen van AI in software is één van de vele mogelijkheden en kan helpen om taken sneller voor elkaar te krijgen. In de medische sector is een voorbeeld hiervan het detecteren van longafwijkingen op röntgenfoto’s. Waar de arts hier uren over doet, levert een AI-toepassing binnen enkele minuten een uitslag. Het is belangrijk dat AI-software gevalideerd wordt, om te zorgen dat de producten en/of diensten waar de software voor gebruikt wordt, de juiste kwaliteit hebben. En dat het daarbij precies doet wat het moet doen. Hier moeten duidelijke afspraken over worden gemaakt.


De deelnemers van de informatiebijeenkomst waren enthousiast over de snelle ontwikkeling van standaarden op het gebied van AI en big data. Een aandeel van het publiek heeft aangegeven te willen bijdragen aan de standaarden door deel te nemen in de normcommissie. Dit voorjaar zal deze commissie van start gaan en Nederland op de internationale standaardisatiekaart zetten.

Meer informatie

Ook benieuwd hoe het verder gaat met de normcommissie artificial intelligence & big data, wil je meer informatie over dit onderwerp of ook lid worden van de normcommissie? Bekijk dan de pagina www.nen.nl/ai of neem contact op via kid@nen.nl.